sshht, mama slaapt!

7 tips om psychische problemen met je kind bespreekbaar te maken.

Praten met kinderen is voor veel volwassenen al een uitdaging. Laat staan dat je je eigen kind moet uitleggen dat jij een psychische problematiek hebt. Toch is dit niet ondoenbaar. Met de tips uit dit artikel kom je al een heel eind verder!

Of ik nu voor een groep sta of met ouders individueel werk, elke keer krijg ik de vraag: “Hoe vertel je nu zoiets aan een kind?” Met die ‘zoiets’ bedoelen ouders de psychische problematiek waarmee ze te kampen hebben. Iets wat voor mij altijd zo vanzelfsprekend leek, bleek plots voor de buitenwereld een groot raadsel.

Wel hier zijn alvast 7 tips:

  1. Houd rekening met de leeftijd van je kind: Vanaf een kind taal kan gebruiken, is het mogelijk om te praten over psychische problemen. Uiteraard pas je woorden en boodschappen aan de leeftijd aan. Zo zal een kind van tien jaar al heel wat meer moeilijke woorden begrijpen dan een kind van vier jaar.
  2. Vertrek vanuit wat je kind weet: Kinderen hebben meestal al wel opgemerkt dat er iets aan de hand is. Zij omschrijven het enkel op een andere manier. Bijv. ‘mama ligt de hele dag op de zetel’ in plaats van ‘mama is depressief’. Vertrek daarom altijd van wat het kind zelf ziet en weet. En bouw je uitleg hierrond.
  3. Gebruik materiaal: Er bestaan ondertussen verschillende boekjes over verschillende psychische problemen. Deze kan je in de bib ontlenen, via Koppeling vzw uitlenen of aankopen. Je hoeft zeker niet het hele boekje woord per woord te volgen, maak er jouw verhaal van!
  4. Zoek een goed moment: “Ik wil wachten op het juiste moment”: hoor ik wel eens. Maar wanneer is het nu het juiste moment om te praten over psychische problemen? Je kan wel rekening houden met enkele factoren. Zijn erop dit moment grote stress factoren in het leven van het kind, bijv. examens? Is er voldoende tijd, zodat je zeker niet midden in je verhaal moet stoppen. Het ideale moment bestaat niet, een goed moment is goed genoeg.
  5. Wees zelf aanwezig: Natuurlijk mag je deze moeilijke uitleg door iemand anders laten doen. Soms kan een hulpverlener je ondersteunen of ontlasten. Toch is het belangrijk dat jij er zelf bij bent. Anders zou je kind wel eens kunnen denken dat het taboe is om er met jou over te praten. En je wil toch juist openheid creëren!?! Daarnaast ken jij je kind het beste. Jij weet wanneer hij het meest op zijn gemak is. Hoe hij de dingen het beste begrijpt, en ga zo maar verder. Het zou jammer zijn mocht je er dan niet bij zijn!
  6. Vertel de waarheid: Elke ouder wil zijn kind beschermen. Maar door zaken te verbloemen of zelfs te verdraaien, help je je kind niet verder. Vertel de waarheid. De waarheid vertellen wil niet zeggen dat je alles moet vertellen. Sommige dingen zijn op dat moment of voor jou kind niet aan de orde. Die hoef je dan niet te vertellen. Alles komt op zijn tijd. En houdt uiteraard rekening met tip 1.
  7. Zorg dat jij voorbereid bent: Weet wat je wil vertellen, zo kan je ook antwoorden op de vragen van je kind. Soms stelt een kind wel hele moeilijke vragen waar je zelf zo meteen het antwoord niet op weet, bijv. “papa, ga jij dood?”. Geef je kind aan dat je nu het antwoord niet weet. Dat geeft je tijd om na te denken. Maar kom er zeker later wel nog op terug!

Ik weet dat ook met deze tips het lastig blijft om met je kind over jou psychische problemen te praten. Dat is ook normaal. Je wil het goed doen, je wil je kind er zeker niet mee belasten. Het kan daarom goed zijn om een familielid, vriend of hulpverlener te vragen om je bij te staan. Dit kan bij de voorbereiding, tijdens het gesprek of voor nadien. Hulp vragen is geen schande. Het toont juist aan dat jij het goed wil doen.

Heb je nog vragen of zoek je hulp? Koppeling vzw zoekt mee met jou naar het antwoord!

 

Anke Stuer-Jespers, psychologisch consulent en KOPP-coach op 10 december 2017

Plaatjes aanvragen @ Kerstmarkt Meerdonk

Chiro Saleghem te Meerdonk steunt dit jaar KOPP. Een fantastische keuze die we bij Koppeling vzw in de warmste week van het jaar dan ook zeer warm onthalen.

Ga daarom op 16 december vanaf 18u naar de Chirotent op kerstmarkt te Meerdonk en vraag een plaatje aan!

Bijdrage is vrij, alle bijdragen zijn alvast van onschatbare waarde voor Koppeling!

Alvast veel plezier aan Chiro Saleghem!

Vertel ik mijn kind over mijn psychische problemen?

Vorige week trok ik er, samen met mijn moeder, opnieuw op uit. Dit keer zouden we onze getuigenis brengen in een groot Psychiatrisch Ziekenhuis. Zoals verwacht kregen we de meest gestelde vraag ook hier voorgeschoteld. “Moet ik mijn kind vertellen over mijn psychische problemen?” Uiteraard geen simpele vraag. Wel een uiterst belangrijke vraag om even bij stil te staan.

Ouders proberen hun kinderen te beschermen. Een mooie eigenschap van het ouderschap. Toch is verzwijgen van de waarheid niet het beste voor kinderen. Kinderen voelen dat er iets aan de hand is. En ze proberen dit dan zelf te gaan invullen.

“De fantasie van een kind is erger dan de waarheid”; mijn favoriete quote aan het begin van mijn pleidooi. Deze quote doet veel ouders hun ogen open gaan. Ze weten ergens wel dat het klopt. En dat doet hij ook. Wij denken kinderen te beschermen door psychische problemen van de ouder te verzwijgen. Maar vaak maakt dit het alleen maar moeilijker voor een kind.

Kinderen zijn veerkrachtig. Zij kunnen moeilijke informatie vaak beter verwerken dan wij volwassenen. Ze plaatsen dingen nu eenmaal in een ander daglicht, bekijken de zaken anders en gaan daarom vaak goed om met moeilijke informatie. Want hoe dan ook blijft dit moeilijke informatie.

Dat het verteld wordt aan kinderen staat voor mij als een paal boven water. De ‘wie, wat, waar, wanneer en hoe’ zijn wel doorslaggevend voor de reactie van een kind.

Waarom is het nu zo belangrijk dat je de psychische problemen van een ouder uitgelegd?
Kinderen zoeken altijd een reden waarom iets loopt zoals het loopt. (Stiekem doen wij als volwassenen dit ook.) Als mama de hele dag huilend op de zetel ligt of papa wordt de laatste tijd wel veel heel erg boos, dan gaan kinderen zoeken hoe dit komt. Een tweede natuurlijk reflex van (heel veel) kinderen, is de oorzaak bij zichzelf te zoeken. Zo zijn er kinderen die denken dat mama ongelukkig is omdat zij de dag voordien niet op tijd naar bed zijn gegaan. Of dat papa de hele tijd boos is omdat ze nooit van de eerste keer luisteren.

Kinderen gaan zich schuldig voelen. Ze dragen de schuld van het ziek zijn van de ouder op hun schouders. Wanneer dit een lange tijd duurt of grote maten aanneemt, kan dit de ontwikkeling van een kind in het gedrang brengen.

Wanneer een kind wel weet wat er echt met de ouder aan de hand is. Kan dit kind het probleem bij de ouder laten. Ze zullen dit uiteraard nog steeds erg vinden en misschien wel de ouder willen helpen. Maar ze weten dat zij niet de oorzaak zijn. En zo krijgen ze meer kans om op een gezonde manier op te groeien tot een gelukkige volwassene.

Heb je vragen omtrent dit onderwerp? Neem gerust contact op met Koppeling vzw. De vzw voor kinderen van ouders met psychische problemen!

Anke Stuer-Jespers, psychologisch consulent en KOPP-coach op 27-11-2017