Vertel ik mijn kind over mijn psychische problemen?

Vorige week trok ik er, samen met mijn moeder, opnieuw op uit. Dit keer zouden we onze getuigenis brengen in een groot Psychiatrisch Ziekenhuis. Zoals verwacht kregen we de meest gestelde vraag ook hier voorgeschoteld. “Moet ik mijn kind vertellen over mijn psychische problemen?” Uiteraard geen simpele vraag. Wel een uiterst belangrijke vraag om even bij stil te staan.

Ouders proberen hun kinderen te beschermen. Een mooie eigenschap van het ouderschap. Toch is verzwijgen van de waarheid niet het beste voor kinderen. Kinderen voelen dat er iets aan de hand is. En ze proberen dit dan zelf te gaan invullen.

“De fantasie van een kind is erger dan de waarheid”; mijn favoriete quote aan het begin van mijn pleidooi. Deze quote doet veel ouders hun ogen open gaan. Ze weten ergens wel dat het klopt. En dat doet hij ook. Wij denken kinderen te beschermen door psychische problemen van de ouder te verzwijgen. Maar vaak maakt dit het alleen maar moeilijker voor een kind.

Kinderen zijn veerkrachtig. Zij kunnen moeilijke informatie vaak beter verwerken dan wij volwassenen. Ze plaatsen dingen nu eenmaal in een ander daglicht, bekijken de zaken anders en gaan daarom vaak goed om met moeilijke informatie. Want hoe dan ook blijft dit moeilijke informatie.

Dat het verteld wordt aan kinderen staat voor mij als een paal boven water. De ‘wie, wat, waar, wanneer en hoe’ zijn wel doorslaggevend voor de reactie van een kind.

Waarom is het nu zo belangrijk dat je de psychische problemen van een ouder uitgelegd?
Kinderen zoeken altijd een reden waarom iets loopt zoals het loopt. (Stiekem doen wij als volwassenen dit ook.) Als mama de hele dag huilend op de zetel ligt of papa wordt de laatste tijd wel veel heel erg boos, dan gaan kinderen zoeken hoe dit komt. Een tweede natuurlijk reflex van (heel veel) kinderen, is de oorzaak bij zichzelf te zoeken. Zo zijn er kinderen die denken dat mama ongelukkig is omdat zij de dag voordien niet op tijd naar bed zijn gegaan. Of dat papa de hele tijd boos is omdat ze nooit van de eerste keer luisteren.

Kinderen gaan zich schuldig voelen. Ze dragen de schuld van het ziek zijn van de ouder op hun schouders. Wanneer dit een lange tijd duurt of grote maten aanneemt, kan dit de ontwikkeling van een kind in het gedrang brengen.

Wanneer een kind wel weet wat er echt met de ouder aan de hand is. Kan dit kind het probleem bij de ouder laten. Ze zullen dit uiteraard nog steeds erg vinden en misschien wel de ouder willen helpen. Maar ze weten dat zij niet de oorzaak zijn. En zo krijgen ze meer kans om op een gezonde manier op te groeien tot een gelukkige volwassene.

Heb je vragen omtrent dit onderwerp? Neem gerust contact op met Koppeling vzw. De vzw voor kinderen van ouders met psychische problemen!

Anke Stuer-Jespers, psychologisch consulent en KOPP-coach op 27-11-2017